Optimaal gebruik maken van elkaars expertise

Op Integraal Kindcentrum De Meerpaal zetten schoolmaatschappelijk werker Judith van der Hoeven, directeur Ageeth Kampen en de intern begeleiders alles op alles om kinderen (en hun gezinnen) de juiste hulp te bieden zodat zij goed onderwijs kunnen volgen. Dat is soms best een uitdaging.

Ageeth is nu vier jaar directeur van De Meerpaal. Voorheen was zij werkzaam op andere scholen en als manager in de ouderen- en de dak- en thuislozenzorg. Judith is al vijf jaar als schoolmaatschappelijk werkster verbonden aan de Meerpaal. Voorheen werkte zij op wel zeven scholen tegelijk, maar nu focust zij zich op twee scholen waaronder dus De Meerpaal.

De Meerpaal is gevestigd in de wijk Palenstein in Zoetermeer. De 150 leerlingen op deze school hebben vrijwel allemaal een migratieachtergrond of zijn soms nog maar kort in Nederland omdat ze gevlucht zijn uit bijvoorbeeld Eritrea of Syrië. De school biedt meer dan gewoon basisonderwijs, bijvoorbeeld met extra taalklassen die ingezet worden.

Een grote rol voor schoolmaatschappelijk werk 

Ageeth: “In tegenstelling tot op veel andere scholen hebben wij vrij weinig ‘reguliere’ gezinnen. We zien dan ook veel gezinnen met problemen of zorgen. Soms gaat het om kleine zorgen, maar vaak speelt er meer op het gebied van geld, wonen of problemen die een leerling heeft.”

Judith: “Kortdurende trajecten die bestaan uit een aantal gesprekken kan ik zelf oppakken maar bij gezinnen waar veel speelt, zoals hier op school, is er meer nodig. Denk hierbij aan doorverwijzen naar zwaardere hulp, maar ook naar bijvoorbeeld Stichting Leergeld.”

“De rol van Judith bij ons op school is echt heel erg groot. Wij zouden niet goed functioneren als zij er niet zou zijn. Niet alleen vanwege het werk dat zij doet, maar ook om wie Judith als persoon is. Het vraagt veel van je om op deze school te werken. Het duurt even voordat ouders je in vertrouwen nemen en je moet ouders echt bij de hand nemen. Dat kan niet iedereen, maar Judith wel”, vertelt Ageeth.

Alle betrokkenen om tafel

Ageeth: “We schakelen bij zorgen schoolmaatschappelijk werk altijd meteen in. We bespreken casussen en bekijken samen wat zorgdoelen en wat leerdoelen zijn. Ook kijken we goed naar wat zou kunnen helpen of wat op dat moment het beste past. En we betrekken meteen de ouders.”

Judith: “Het is fijn dat de ouders ook al zo snel betrokken worden, zij hebben een grote inbreng. Ook al zorgt de taalbarrière soms voor een grote uitdaging. Daarnaast helpt het heel erg als ik bij de eerste gesprekken al aan tafel zit. Op die manier is de drempel voor ouders laag en ben ik beter bereikbaar voor ze.”

Heldere rollen in de samenwerking

Ageeth: “In onze samenwerking vullen we elkaar heel goed aan. We zijn scherp in de rolverdeling. Wij houden ons bezig met onderwijs en Judith is er voor de zorg. Het is belangrijk dat je optimaal gebruik maakt van elkaars expertise. Ik zie soms dat leerkrachten de neiging hebben om zelf hulp te bieden, maar naast dat leerkrachten al genoeg op hun bordje hebben vind ik ook dat je het zorgstuk moet overlaten aan de zorgprofessionals.”

Judith vult aan: “Andersom houd ik mij ook niet bezig met onderwijs, maar we betrekken elkaar heel goed en er is wederzijds vertrouwen. Als ik naar mijn collega schoolmaatschappelijk werkers kijk, zie ik soms dat het een uitdaging is om het vertrouwen vanuit scholen te krijgen om mee te kunnen denken of iets te kunnen toevoegen. Ik ervaar in de samenwerking met De Meerpaal dat ik juist heel veel kan bijdragen.”

Dat de samenwerking tussen Judith en de mensen van De Meerpaal goed werkt blijkt uit de begeleiding en hulp die zij bieden aan een leerling. Deze leerling is met haar ouders en broertje en zusje vanuit Syrië naar Nederland gevlucht. De ouders hebben veel meegemaakt, kampen met problemen en de communicatie verloopt moeizaam. Er waren vermoedens van mishandeling, ouders waren op een moment ineens beide niet bereikbaar en tegelijkertijd had de leerling zelf GGZ hulp nodig. Er is keer op keer hulp ingezet, maar de hulp liep altijd vast.

Ageeth: “Je hebt het dan over een situatie waarin alle paden al bewandeld lijken. Maar op zo’n moment laten we niet los. We kijken dan goed naar wat er wel mogelijk is. En soms is dat beginnen met een kleine stap. Op dit moment heeft de leerling een ‘schaduw’ in de klas. Deze hulpverlener mobiliseert de leerling tot leren.”

Judith: “Het is een eerste kleine stap en ondertussen proberen we de hulp weer verder uit te bouwen. En zo zijn er heel veel voorbeelden te noemen waarin we echt samen optrekken om te kijken naar wat er wél kan.”